Na tarczy strzeleckiej przestrzelina dostaje wartość najwyższego pierścienia, którego dotyka jej krawędź – nie środek. Jeśli brzeg otworu choćby muśnie linię dziewiątki, strzał liczy się jako 9, nawet gdy większa część otworu leży w ósemce. Na tarczach pneumatycznych i karabinie 50 m liczy się też wynik dziesiętny, do 10,9 za strzał, a remisy rozstrzygają wewnętrzne dziesiątki (X). Poniżej wyjaśniamy każdą z tych zasad, podajemy wymiary pierścieni tarcz ISSF i piszemy, gdzie liczenie ze zdjęcia może się pomylić.
Zasada krawędzi przestrzeliny
Przepisy ISSF oceniają strzał po tym, jak daleko do środka sięga otwór. Liczy się jego wewnętrzna krawędź, czyli punkt najbliższy środka tarczy. Dotknięcie linii oznacza wyższą wartość – linia pierścienia należy do pierścienia wyższego.
Dlatego wynik zależy od kalibru. Śrut 4,5 mm i pocisk .22 LR (5,6 mm) wbite w ten sam punkt dają otwory różnej wielkości, a większy otwór wcześniej dosięga linii. W praktyce:
- środek przestrzeliny leży w ósemce, ale krawędź dotyka linii dziewiątki – liczysz 9,
- między krawędzią otworu a linią widać choćby cienki pasek papieru – liczysz 8,
- otwór w całości poza najniższym pierścieniem – 0 (pudło).
Nie oceniaj po tym, w którym polu leży „większość” dziury. To najczęstszy błąd przy liczeniu tarcz na treningu i zwykle zaniża wynik.
Wynik dziesiętny – co znaczy 10,9
W konkurencjach karabinowych ISSF rozgrywanych na tarczach elektronicznych wynik dziesiętny jest standardem. Każdy pierścień dzieli się na dziesięć równych stref: strzał tuż przy zewnętrznej linii dziewiątki to 9,0, a tuż przy linii dziesiątki 9,9. Dziesiątka zaczyna się od 10,0, a strzał idealnie w środek to 10,9 – więcej się nie da.
Wynik dziesiętny liczą przede wszystkim tarcze elektroniczne, które mierzą położenie trafienia. Na papierze to samo trzeba zmierzyć, dlatego na treningu większość strzelców liczy pełne pierścienie. Wynik dziesiętny pokazuje jednak więcej: dwie serie po 100 punktów mogą różnić się o kilka punktów dziesiętnych, bo w jednej dziesiątki były przy linii, a w drugiej w środku.
Nasze narzędzie liczy wynik dziesiętny na tarczach pistoletu i karabinu pneumatycznego oraz karabinu 50 m. Na tarczach pistoletowych 25 i 50 m liczy pełne pierścienie.
Wewnętrzna dziesiątka (X)
Wewnętrzna dziesiątka to mniejsze koło w środku dziesiątki. Nie dodaje punktów, ale przy równym wyniku wygrywa ten, kto ma ich więcej. Na protokołach zapisuje się je jako X lub „*”.
Obowiązuje ta sama zasada krawędzi: X liczy się, gdy otwór dotyka wewnętrznego koła. Wyjątkiem jest karabin pneumatyczny 10 m. Dziesiątka jest tam kropką o średnicy 0,5 mm, a wewnętrzna dziesiątka liczy się dopiero wtedy, gdy kropka zostanie całkowicie wystrzelona – nie może z niej zostać nic. Sama dziesiątka działa normalnie: wystarczy, że krawędź otworu dotknie kropki.
Sprawdzian (wzornik) – kiedy sędzia go używa
Gdy okiem nie da się rozstrzygnąć, czy przestrzelina dotyka linii, sędziowie używają sprawdzianu. To precyzyjny trzpień o średnicy pocisku danego kalibru, wkładany w otwór. Odtwarza on rzeczywisty obrys pocisku, którego nie widać na poszarpanym papierze, i pokazuje, czy krawędź sięgała linii. Stosuje się go przy strzałach granicznych, a nie przy każdej przestrzelinie.
Na treningu możesz kupić sprawdzian do swojego kalibru albo używać lupy. Jeśli nie masz ani jednego, ani drugiego, w razie wątpliwości licz niższą wartość – przynajmniej nie oszukasz się na plus.
Wymiary pierścieni tarcz ISSF
Nominalne średnice (bez tolerancji), których używa nasza analiza tarczy. Pierścienie rosną o stały skok, więc średnicę dowolnego pierścienia policzysz sam: pierścień k ma średnicę dziesiątki plus (10 − k) × skok.
| Tarcza | Dziesiątka | Wewn. dziesiątka | Skok | Najniższy pierścień | Czarne pole |
|---|---|---|---|---|---|
| TS-8/88: pistolet pneumatyczny 10 m | 11,5 mm | 5 mm | 16 mm | 1: 155,5 mm | 59,5 mm (7–10) |
| TS-7/88: karabin pneumatyczny 10 m | punkt 0,5 mm | wystrzelony punkt | 5 mm | 1: 45,5 mm | 30,5 mm (4–9) |
| TS-1/88: karabin sportowy 50 m | 10,4 mm | 5 mm | 16 mm | 1: 154,4 mm | 112,4 mm (3–10) |
| TS-2: pistolet sportowy 25 m (precyzja) i pistolet 50 m | 50 mm | 25 mm | 50 mm | 1: 500 mm | 200 mm (7–10) |
| TS-3/88: pistolet szybkostrzelny 25 m | 100 mm | 50 mm | 80 mm | 5: 500 mm | cała tarcza |
Przykład: dziewiątka na tarczy pistoletu pneumatycznego ma 11,5 + 16 = 27,5 mm średnicy. Tarcza szybkostrzelna ma tylko pierścienie od 5 do 10 – strzał poza piątką to zero.
Jak liczy to analiza tarczy ze zdjęcia
Nasza analiza tarczy strzeleckiej stosuje tę samą zasadę krawędzi. Działa w przeglądarce na Androidzie i iPhonie, bez instalowania aplikacji i bez konta, a zdjęcie nie opuszcza telefonu.
- Robisz zdjęcie tarczy i wybierasz jej rodzaj.
- Zaznaczasz cztery punkty na zewnętrznym pierścieniu (albo na krawędzi czarnego pola). Narzędzie prostuje obraz i nakłada pierścienie, żebyś sprawdził, czy pasują.
- Narzędzie proponuje miejsca przestrzelin – zatwierdzasz je, poprawiasz albo dodajesz brakujące.
- Podajesz kaliber, bo od niego zależy, gdzie sięga krawędź otworu.
W wyniku dostajesz punkty za każdy strzał, sumę serii, liczbę dziesiątek i wewnętrznych dziesiątek, a na tarczach TS-8, TS-7 i TS-1 także wynik dziesiętny. Przy okazji zobaczysz skupienie w milimetrach, MOA i MRAD oraz poprawkę celownika w klikach. Skupienie przeliczysz też ręcznie w kalkulatorze MOA / MRAD.
Gdzie wynik ze zdjęcia może się różnić
To narzędzie treningowe, nie oficjalna punktacja. Wynik ze zdjęcia może różnić się od sprawdzianu, najczęściej o punkt przy strzałach granicznych. Główne przyczyny:
- Kąt i perspektywa. Lekki skos prostuje kalibracja na czterech punktach, ale mocno ukośne zdjęcie albo nieprecyzyjnie zaznaczone punkty przesuwają wszystkie pierścienie.
- Pognieciony lub wygięty papier. Kalibracja zakłada płaską tarczę. Zagięcie zniekształca odległości i zmienia wynik strzałów przy linii.
- Poszarpane brzegi otworów. Papier rzadko rozrywa się idealnie okrągło. Narzędzie liczy od środka, który zaznaczysz, więc przy krzywym otworze łatwo o kilka dziesiątych milimetra błędu – tyle, ile dzieli 9 od 10 na karabinie pneumatycznym.
- Nakładające się przestrzeliny. Dwa strzały w jeden otwór wyglądają na zdjęciu jak jedna, trochę większa dziura. Policz strzały i dodaj brakującą przestrzelinę ręcznie.
- Cyfry i cienie. Wydrukowana cyfra pierścienia ma wielkość przestrzeliny, a cień telefonu lub odblask lampy potrafi udawać otwór. Dlatego każdą propozycję narzędzia zatwierdzasz sam.
Jeśli zależy Ci na dokładności, połóż tarczę płasko, zrób zdjęcie z góry przy równym świetle i sprawdź sprawdzianem strzały, które narzędzie zaliczyło „na styk”.
Więcej o samym narzędziu przeczytasz w zapowiedzi Analiza tarczy ze zdjęcia, a inne kalkulatory znajdziesz w sekcji Narzędzia dla strzelca.
Najczęstsze pytania
Czy przestrzelina na linii liczy się na plus?
Tak. Jeśli krawędź otworu dotyka linii pierścienia, strzał dostaje wyższą wartość. Liczy się dotknięcie krawędzią, nie położenie środka otworu.
Ile maksymalnie punktów można zdobyć jednym strzałem przy wyniku dziesiętnym?
10,9 – za strzał dokładnie w środek tarczy. Seria 10 strzałów może więc dać najwyżej 109,0 punktu.
Czym się różni dziesiątka od wewnętrznej dziesiątki?
Obie dają 10 punktów. Wewnętrzna dziesiątka (X) to mniejsze koło w środku dziesiątki i służy do rozstrzygania remisów. Na karabinie pneumatycznym 10 m X liczy się dopiero, gdy punkt dziesiątki zostanie całkowicie wystrzelony.
Czy wynik z analizy zdjęcia jest oficjalny?
Nie. Narzędzie liczy według zasad ISSF, ale wynik ze zdjęcia jest przybliżony, a przy strzałach granicznych może różnić się o punkt od sprawdzianu. O wyniku na zawodach decydują sędziowie.
Jakie tarcze policzy analiza ze zdjęcia?
TS-8/88, TS-7/88, TS-1/88, TS-2 i TS-3/88. Na arkuszach ćwiczebnych TS-12 do TS-18 i na każdej innej tarczy narzędzie pokaże skupienie i poprawkę celownika, bez punktów.
